Πανηλειακός Πύργου
Επίσημη επωνυμία Πανηλειακός Αθλητικός Σύλλογος Πύργου
Προσωνύμιο Ερυθρόλευκοι
Ίδρυση 17 Ιανουαρίου 1958
Έδρα Πύργος Ηλείας, Ελλάδα
Χρώματα κόκκινο και λευκό
Ιστορία
Ίδρυση και μετέπειτα πορεία
Μια σειρά ονομάτων προτάθηκαν όπως : Πανηλειακός, Παμπυργιακός, Νίκη Πύργου, Ερμής Πύργου, Ολυμπιάς (προς τιμήν της Αρχαίας Ολυμπίας και της ευρύτερης περιοχής), Κεραυνός Πύργου («ως αποτελούσα εκδήλωσιν της εκ των βασικών ιδιοτήτων του Ολυμπίου Διός» εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ 4/4/1957), Αστραπή Πύργου και άλλα. Τελικά την 1 Ιουνίου 1957 η ομάδα θα ονομασθεί Πανηλειακός Αθλητικός Όμιλος Πύργου. Η επιλογή των χρωμάτων σε ερυθρό και λευκό θα γίνει έτσι ώστε να μην χρησιμοποιηθούν τα χρώματα των προηγούμενων ομάδων του Πύργου. Σήμα της ομάδας θα επιλεχτεί το Ολύμπιο φως η Ολυμπιακή φλόγα δηλαδή σε μια προσπάθεια προώθησης του αρχαίου αθλητικού πνεύματος και ως σημείο αναφοράς της περιοχής της Ηλείας. Το σήμα της ομάδας φιλοτέχνησε ο Λάμπης Θεοδωράτος, αν και κατά περιόδους είχε χρησιμοποιηθεί και διαφορετικό σήμα. Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι η πρώτη ομάδα που χρησιμοποίησε το όνομα Πανηλειακός ήταν η ομάδα του μετέπειτα Λευκού Αστέρα Αμαλιάδας. Πρώτος πρόεδρος της ομάδας διετέλεσε ο Βλάσης Μπερτσελέτος βιομήχανος, ενώ την τεχνική ηγεσία της ομάδας για την αγωνιστική περίοδο 1957–58 ανέλαβαν οι: 23/06/1957 Δ. Στούρας, 13/10/1957 Χρήστος Δαμάλας, 20/12/1957 Στέφανος Πετρίτσης
Ο Πανηλειακός χρησιμοποίησε το καταστατικό του παλιού Εθνικού, μάλιστα στον πρώτο επίσημο αγώνα κόντρα στον Παναιγιάλειο αγωνίστηκε υπό την ονομασία Εθνικός-Πανηλειακός και αγωνίστηκε φορώντας τις πράσινες εμφανίσεις του εθνικού. Ο πρώτος αγώνας ήταν φιλικού χαρακτήρα κόντρα στην ομάδα του Αργοναύτη Κατακόλου στις 9 Ιουνίου 1957 και έληξε ισόπαλος με σκορ 3-3. Τα τέρματα σημείωσαν οι: Θεόδωρος Θεοχαρόπουλος (δύο) και Δημήτρης Χιώνης. Η πρώτη νίκη θα ήταν αυτή στις 16 Ιουνίου 1957 με σκορ 2-1 κόντρα στην ομάδα του Ολυμπιακού Καλαμάτας. Ο πρώτος επίσημος αγώνας ήταν αυτός στο Αίγιο στις 22 Σεπτεμβρίου 1957 κόντρα στον ισχυρότατο τότε Παναιγιάλειο γαι το πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Πατρών, ο Πανηλειακός γνώρισε βαριά ήττα με σκορ 4-1. Για την ομάδα του Πύργου το πρώτο επίσημο τέρμα σημείωσε ο Τάκης Δημητρακόπουλος στο 78ο λεπτό με κεφαλιά ύστερα από κόρνερ που εκτέλεσε ο Θεόδωρος Θεοχαρόπουλος.
Η πρώτη νίκη θα ερχόταν την τέταρτη αγωνιστική στις 13 Οκτωβρίου 1957 στον Πύργο κόντρα στην ομάδα του Άρη Αιτωλικού με το σκορ 5-0. Τα τέρματα σημείωσαν οι : Τάκης Δημητρακόπουλος, Δημήτρης Χιώνης και από τρία ο Θεόδωρος Θεοχαρόπουλος. Ο Πανηλειακός στην παρθενική του εμφάνιση σε πρωτάθλημα θα τερμάτιζε στην τρίτη θέση του πρωταθλήματος πίσω από τους Παναιγιάλειο και Παναιτωλικό με απολογισμό 3 νίκες, 3 ισοπαλίες και 4 ήττες και συγκομιδή 19 βαθμών.
Το 1965 αναδείχθηκε Πρωταθλητής περιφέρειας της Ε.Π.Σ. Πατρών και τις χρονιές 1965–66 και 1966–67 αγωνίστηκε στην δόκιμη τότε Γ΄ Εθνική κατηγορία. Το 1969 εντάχθηκε στη νεοσύστατη Ε.Π.Σ. Ηλείας, αποτελώντας ιδρυτικό της μέλος. Το 1971 και με προπονητή τον Κώστα Νεστορίδη κέρδισε την άνοδο για πρώτη φορά στην Β΄ Εθνική κατηγορία, όπου αγωνίστηκε μέχρι και το 1975 όποτε και υποβιβάστηκε. Αμέσως, το 1976 κατέκτησε το πρωτάθλημα Ηλείας και προκρίθηκε στο ερασιτεχνικό πρωτάθλημα ανόδου όπου έλαβε την 1η θέση του 6ου ομίλου και κέρδισε την επάνοδο στην Β΄ Εθνική. και κατόπιν μέχρι και το 1987 ανεβοκατέβαινε μεταξύ Β΄ Εθνικής και Γ΄ Εθνικής κατηγορίας. Το 1981 υπήρξε φιναλίστ του κυπέλλου Ελλάδας ερασιτεχνών, στον τελικό στο γήπεδο του Ταύρου στην Αθήνα με αντίπαλο την Αναγέννηση Καρδίτσας. Το 1987 υποβιβάστηκε στην Δ΄ Εθνική και στη συνέχεια το 1988 στο τοπικό πρωτάθλημα. Εκείνη τη στιγμή ανέλαβε την ηγεσία της ομάδας ο Σάκης Σταυρόπουλος και αμέσως το 1989 κατακτά το πρωτάθλημα της Ηλείας και ανεβαίνει στην Δ' Εθνική.
Την επόμενη περίοδο 1989–90 έρχεται στην ομάδα ο Χουάν Ραμόν Ρότσα, ο οποίος πέραν από παίκτης αναλαμβάνει και προπονητής του Πανηλειακού όπου κατακτώντας το πρωτάθλημα του 4ου ομίλου της Δ΄ Εθνικής τον ανέβασε στην Γ΄ Εθνική. Εκεί παρέμεινε για 4 χρονιές όπου την περίοδο 1993–94 κατέκτησε το πρωτάθλημα του Νοτίου ομίλου έχοντας 11 βαθμούς διαφοράς από τον δεύτερο της βαθμολογίας Ιάλυσο Ρόδου και κέρδισε την επάνοδο στην Β΄ Εθνική. Την αμέσως επόμενη αγωνιστική περίοδο, δηλαδή 1994–95 κατέκτησε το πρωτάθλημα της Β΄ Εθνικής και κέρδισε την ιστορική άνοδο στην Α΄ Εθνική κατηγορία έχοντας τερματίσει στην 1η θέση με διαφορά 8 βαθμών από την δεύτερη της βαθμολογίας, αυτή τη φορά Παναχαϊκή και την ισόβαθμή της Καλαμάτα, και έχοντας Μέσο Όρο 4.500 εισιτήρια σε κάθε αγώνα.
Στην Α΄ Εθνική αγωνίστηκε για 6 συνεχόμενες περιόδους μέχρι και το 2001, όποτε και την περίοδο 2000–01 υποβιβάστηκε για να επιστρέψει για τελευταία φορά την περίοδο 2003-04. Καλύτερη θέση που κατέλαβε ποτέ είναι η 7η στο πρωτάθλημα της Α' Εθνικής κατά τη δεύτερη παρουσία του, την περίοδο 1996–97. Τις περιόδους 2004–05 και 2005–06 θα αγωνιστεί στην Β΄ Εθνική και την περίοδο 2006–07 στην Γ΄ Εθνική και ακολούθως για μια τριετία στο Περιφερειακό Πρωτάθλημα. Ο Πανηλειακός την περίοδο 2009–10 κατέκτησε το πρωτάθλημα του 6ου ομίλου της Δ΄ Εθνικής και κέρδισε την άνοδο στην Γ΄ Εθνική, όπου αρχικά κατέλαβε την 12η θέση. Την επόμενη χρονιά, δηλαδή 2011–12 έχασε οριακά την άνοδο στην Β΄ Εθνική τις τελευταίες αγωνιστικές από τον Απόλλων Σμύρνης, για να την κατακτήσει τελικά την επόμενη περίοδο 2012–13, όποτε και προβιβάστηκε στην Β΄ Εθνική.
Στις 15 Δεκεμβρίου 2014, ο μεγαλομέτοχος της Π.Α.Ε. Πανηλειακός Α.Ο., Θανάσης Παπαγεωργίου, ανακοίνωσε την απόσυρση του συλλόγου από την Φούτμπολ Λιγκ της περιόδου 2014–15, έχοντας στόχο την εξυγίανση της ομάδας και την επιστροφή της στην μεγάλη κατηγορία. Ωστόσο όμως στις 10 Σεπτεμβρίου 2015, ο Πανηλειακός αποσύρθηκε και από το πρωτάθλημα της Γ΄ Εθνικής της περιόδου 2015–16 και δε συμμετείχε σε καμία διοργάνωση, παραμένοντας σε αδράνεια. Ο Πανηλειακός επέστρεψε στην ενεργό δράση την περίοδο 2016-17 για το πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Ηλείας όπου κατέκτησε με άνεση το πρωτάθλημα της Α΄ Κατηγορίας και κέρδισε την άνοδο στην Γ΄ Εθνική. Αγωνίστηκε στο ερασιτεχνικό πρωτάθλημα της Γ΄ Εθνικής κατηγορίας από την περίοδο 2017–18 μέχρι και την 2019–20. Την περίοδο 2020-2022 αγωνίστηκε ξανά στο πρωτάθλημα της Ε.Π.Σ. Ηλείας. Την σεζόν 2022–23 αγωνίστηκε πάλι στην Γ΄ Εθνική, χωρίς βέβαια να γλυτώσει τον υποβιβασμό.
Τίτλοι
1 Πρωτάθλημα Β΄ Εθνικής: (1995)
1 Πρωτάθλημα Γ΄ Εθνικής: (1994)
2 Πρωταθλήματα Δ΄ Εθνικής: (1990, 2010)
6 Πρωταθλήματα Ε.Π.Σ. Ηλείας: (1970, 1971, 1976, 1989, 2017, 2022)
9 Κύπελλα Ε.Π.Σ. Ηλείας: (1970, 1971, 1978, 1979, 1981, 1982, 1988, 2008, 2017)
2 Πρωταθλήματα περιφερειακού Ε.Π.Σ. Πατρών: (1963, 1965)
Ευρωπαϊκοί αγώνες
Στην μακρόχρονη ιστορία του ο Πανηλειακός έχει δώσει πληθώρα φιλικών αγώνων με σωματεία άλλων ευρωπαϊκών κυρίως χωρών, μεταξύ των οποίων ομάδες όπως οι: Ραπίντ Βιέννης, Φιρστ Βιέννα, ΣΚ Μπρέγκεντς (Αυστρία), Μέτσελερ Μονάχου, ΣΚ Φράιμπουργκ, Τ.Σ.Φ. Ντίτσινγκεν, Φράιμπουργκερ ΦΚ, Τ.Σ.Φ. Μπράουνλιγκεν (Γερμανία), Α.Σ.Ν. Άστρεα Σαβόνα 1907, ΑΣ Αβελλίνο 1912, Βίρτους Εντέλα, Νοβάρα Κάλτσιο, Α.Σ.Ν. Σέρα Ρίκο 1971, (Ιταλία), ΚΣ Μαρίτιμο (Πορτογαλία), ΦΚ Σλομπόντα Ούζιτσε, ΦΚ Μάτσβα Σάμπακ (Σερβία), ΦΚ Στεάουα Βουκουρεστίου, ΦΚ Άρτζες Πιτέστι (Ρουμανία), ΜΤΚ Βουδαπέστης (Ουγγαρία), Κ.Σ. Πέτρο Πουότσκ (Πολωνία), Λοκομοτίβ Σόφιας, Π.Φ.Κ. Μάρεκ Ντουπνίτσα, ΦΚ Μπάνκια (Βουλγαρία), Πέρα Κλουμπ (ελληνική ομάδα της Κωνσταντινούπολης) και άλλες.
Ο πρώτος αγώνας κόντρα σε ομάδα άλλης χώρας ήταν αυτός στις στις 25 Ιανουαρίου 1959 κόντρα στην αυστριακή Ραπίντ Βιέννης, η οποία μάλιστα ήταν και η πρωταθλήτρια Αυστρίας το έτος 1957 καθώς και το 1960 και αποτέλεσε σπουδαίο αθλητικό γεγονός για την περιοχή. Καλύφθηκε μάλιστα και από τον Αθηναϊκό τύπο. Τον αγώνα παρακολούθησαν χιλιάδες κόσμου και εξέχουσες προσωπικότητες της περιοχής, καθώς και φίλαθλοι από άλλες περιοχές της Πελοποννήσου, ενώ η ομάδα της Ραπίντ Βιέννης επισκέφτηκε και τον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο της Αρχαίας Ολυμπίας. Η ομάδα του Πανηλειακού ηττήθηκε με σκορ 0-1 σε έναν αγώνα με πλούσιο θέαμα. Το διοικητικό συμβούλιο του Πανηλειακού παρέθεσε δείπνο στην φιλοξενούμενη ομάδα μετά τον αγώνα ως δείγμα φιλοξενίας
Η πρώτη νίκη ήρθε στις 9 Απριλίου 1961 κόντρα στην Μέτσελερ Μονάχου, η οποία ήταν η ομάδα της ομώνυμης γερμανικής εταιρίας που κατασκεύαζε ελαστικά για αυτοκίνητα. Τον αγώνα παρακολούθησαν χιλιάδες κόσμου, η εξέλιξη του ήταν εντυπωσιακή με το ημίχρονο να λήγει με σκορ 4-2 υπέρ του Πανηλειακού, ενώ το τελικό αποτέλεσμα θύμιζε Αγγλικό ματς με σκορ 6-4 υπέρ του Πανηλειακού. Οι Γερμανοί μάλιστα αποκόμισαν τις καλύτερες εντυπώσεις προσκαλώντας την ομάδας μας σε αγώνα ρεβάνς στην δυτική Γερμανία, πρόσκληση η οποία περιελάμβανε την κάλυψη του 1/2 των εξόδων της ομάδας για το ταξίδι καθώς και θα μεσολαβούσε στο να κλείσει άλλους δύο φιλικούς αγώνες του Πανηλειακού με Γερμανικά σωματεία. Εν τέλει όμως τα έξοδα και οι επαγγελματικές υποχρεώσεις των ποδοσφαιριστών του Πανηλειακού αφού το ποδόσφαιρο εκείνην την εποχή λειτουργούσε σε καθαρά ερασιτεχνική βάση δεν επέτρεψαν την πραγματοποίηση του ταξιδιού αυτού.
Φίλαθλοι
Ο πρώτος οργανωμένος σύνδεσμος φιλάθλων Πανηλειακού δημιουργήθηκε στις 14/1/1961 («Η Νομαρχιακή επιτροπή ενέκρινε την ίδρυση συνδέσμου φιλάθλων του Πανηλειακού», εφημερίδα ΑΥΓΗ) και αποτελεί σίγουρα έναν από τους πρώτους οργανωμένους συνδέσμους επαρχιακής ομάδας. Στα μέσα της δεκαετίας του 1960 στην υποστήριξη της ομάδας θα πρωταγωνιστήσουν οι οπαδοί της «Μικρής κερκίδας», οι οποίοι μάλιστα είχαν τυπώσει μπλούζες της μικρής κερκίδας, φορούσαν κασκόλ και φώναζαν συνθήματα. Ήταν δηλαδή κατά μια έννοια οι πρώτοι ''ultras'' της ομάδας. Με την ανακατασκευή του γηπέδου το 1971 θα έρθει και το τέλος της μικρής κερκίδας. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 θα κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα πανό και σημαίες. Το έτος 1982 νεαροί θα συγκροτήσουν έναν νέο πυρήνα στην θύρα 3. Έκτοτε θα αναρτούν ένα πανό το οποίο έγραφε Πανηλειακός θύρα 3 ακολουθώντας έτσι τα Ελληνικά οπαδικά πρότυπα που ήθελαν τους οπαδούς να ονομάζουν τους πυρήνες τους σύμφωνα με την θύρα στην οποία έβλεπαν τους αγώνες. Επίσης τα πρώτα καπνογόνα θα κάνουν την εμφάνισή τους την περίοδο αυτήν και το τύμπανο θα δίνει τον ρυθμό για τα συνθήματα.
Δύο από τις μεγαλύτερες εξορμήσεις των φιλάθλων του Πανηλειακού αποτελούν: ο αγώνας στο Άργος στις 17 Μαΐου 1970 κόντρα στην ομάδα του Παναργειακού, όταν 2 αμαξοστοιχίες με 20 βαγόνια, εκατοντάδες αυτοκίνητα καθώς και λεωφορεία μετέφεραν περίπου 6.000 Πυργιώτες στην πρωτεύουσα της Αργολίδας καθώς και ο αγώνας στις 12 Ιουλίου 1970 στο ουδέτερο γήπεδο στο Αιγάλεω, στον αγώνα κόντρα στην ομάδα του Άρη Αγίου Κωνσταντίνου, όπου σύμφωνα με τον τύπο της Φθιώτιδας από τους συνολικά 10.000 θεατές που παρακολούθησαν τον αγώνα οι 8.000 ήταν Πυργιώτες.
Επίσης την περίοδο 1981–82, στον αγώνα στις 21 Μαρτίου 1982 του Πανηλειακού κόντρα στην ομάδα του Πανναυπλιακού πάνω από 1.000 φίλοι της ομάδας ακολούθησαν την ομάδα στο Ναύπλιο, ενώ και στον αγώνα της τελευταίας αγωνιστικής στις 16 Μαΐου 1982 κόντρα στην ομάδα του Πέλοπα Κιάτου στο ουδέτερο γήπεδο του Βέλου 3.000 Πανηλειακοί συνόδεψαν την ομάδα.
Βεβαίως και την δεκαετία του 90 και μετέπειτα με την αγωνιστική άνοδο της ομάδας θα ακολουθήσουν μεγάλες εκδρομές και ο κόσμος θα ακολουθήσει την ομάδα από την Κρήτη μέχρι και την Θράκη.
Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι την περίοδο 1989–90 ο κόσμος του Πανηλειακού είχε δημιουργήσει ένα μεγάλο ρεκόρ, καθώς είχαν συνολικά κοπεί 48.623 εισιτήρια στα εντός έδρας παιχνίδια, κάνοντάς έτσι τον Πανηλειακό την ομάδα με τις μεγαλύτερες εισπράξεις από όλα τα σωματεία Β΄, Γ΄ και Δ΄ εθνικής ξεπερνώντας ακόμα και 3 ομάδες Α΄ Εθνικής.
Σύλλογος Φίλων Πανηλειακού (RED BOYS 1996)
Παρουσία οργανωμένων φιλάθλων του Πανηλειακού υπάρχει στον Πύργο από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 με την ''μικρή κερκίδα'' όπως την έλεγαν οι οργανωμένοι της εποχής και αργότερα το 1982 με την ίδρυση της Θύρας 3, πλέον πρωτεργάτης στην οργάνωση των φιλάθλων είναι ο στεγασμένος Σύλλογος Φίλων Πανηλειακού (RED BOYS CLUB EST. 1996) καθώς και το Athens Club , όπου από το 1994 είναι ένας ανεπίσημος σύλλογος των απανταχού Πανηλειακών στην Αθήνα.
Τμήμα ποδοσφαίρου γυναικών
Ο Πανηλειακός Α.Ο. Πύργου το 2012 ίδρυσε τμήμα ποδοσφαίρου γυναικών.
Τη σεζόν 2013–14 δήλωσε συμμετοχή στην Γ΄ Εθνική και ο πρώτος επίσημος αγώνας στην ιστορία του γυναικείου τμήματος του συλλόγου ήταν με τον Π.Α.Σ. Ροδιά Ξυλοκάστρου στο Ξυλόκαστρο με αποτέλεσμα 1-1 για την 1η αγωνιστική του 3ου ομίλου. Στην πρώτη της παρουσία σε επίσημο πρωτάθλημα, η γυναικεία ομάδα του Πανηλειακού κατάφερε να αναδειχθεί πρωταθλήτρια του 3ου ομίλου και να κερδίσει την άνοδο στην Β΄ Εθνική.
Διατηρήθηκε στην Β’ Εθνική από τη σεζόν 2014–15 έως και τη σεζόν 2017–18, κατά την οποία έδωσε μάχη για την άνοδο στην Α’ Εθνική, αλλά δε τα κατάφερε,τερματίζοντας στη 2η θέση του 3ου ομίλου, ενώ τη σεζόν 2018–19 έμεινε εκτός αγωνιστικής δράσης, καθώς δε δήλωσε συμμετοχή σε κανένα πρωτάθλημα
